5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine; kayıtlı istihdamın artırılması, kadınlar, gençler ve engelliler gibi dezavantajlı grupların istihdamının artırılması, bölgesel, büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesi amaçlarıyla çeşitli Kanunlarda yer alan sigorta prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanabilme imkânı sağlanmıştır.

Bunun yanında primlerin düzenli ödenmesinin özendirilmesi amacıyla 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılara yönelik de prim indirimi uygulanmaktadır.

Prim teşviklerinden yararlanabilmek için her bir teşvik kanununda farklı şartlar aranılmakla birlikte, bazı prim teşvikleri dışında aranılan genel şartlardan biri de çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya fiilen çalıştırmadığı kişileri sigortalı olarak bildirdiği tespit edilen işverenlerin, uygulamadaki prim teşviklerinin bazılarından ilk tespitte bir ay, üç yıl içinde yapılan ikinci tespitte ise bir yıl süreyle yasaklı hale getirilmesine yönelik olarak yapılmıştır.

Teşviklerden Yasaklama Uygulaması

Yasal Dayanak: 5510 sayılı Kanun’un ek 14’üncü maddesi.

Mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işyerleri; ilk tespitte bir ay süreyle, ilk tespit tarihinden itibaren 3 yıl içinde tekrar eden her bir tespit için ise birer yıl süreyle aşağıda belirtilen sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanamazlar.

Mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirdiği kişileri fiilen çalıştırmadığına ilişkin tespitlerdeki kişi sayısının, aynı işyerinde çalıştırılan toplam sigortalı sayısının %1’ini aşması veya %1’i aşmamakla birlikte beş kişiden fazla olması halinde bir ay/bir yıl yasaklama yapılmaktadır.

Çalıştırılan kişilerin sigortalı olarak bildirilmemesinin (kayıt dışı istihdam) tespitinde yasaklama yapılan teşvikler:

• Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesinden iki puan indirim,
• Yurtdışına götürülen/gönderilen sigortalıların genel sağlık sigortası işveren hissesinden beş puan indirim,
• Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlara istinaden sigorta primi işveren hissesi/sigortalı hissesi teşviki,
• Gençlerin, kadınların ve mesleki belge sahibi olanların istihdamı halinde sigorta primi işveren hissesi teşviki,
• 2026 yılı asgari ücret desteği (doğrudan bir yıl yasaklanır ve verilenler faiziyle geri alınır),
• Sosyal yardım alanların istihdamına yönelik sigorta primi teşviki,
• Çok tehlikeli sınıfta yer alıp iş kazası meydana gelmeyen işyerlerine işsizlik sigortası primi işveren hissesi teşviki,
• İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi.

Bildirilen sigortalının fiilen çalıştırılmamasının (sahte sigortalılık) tespitinde yasaklama yapılan teşvikler:

• Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesinden iki puan indirim,
• Yurtdışına götürülen/gönderilen sigortalıların genel sağlık sigortası işveren hissesinden beş puan indirim,
• Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlara istinaden sigorta primi işveren hissesi/sigortalı hissesi teşviki,
• 2026 yılı asgari ücret desteği (doğrudan bir yıl yasaklanır ve verilenler faiziyle geri alınır).