4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesi ile Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik uyarınca, kadın çalışanlar gebelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin hakkına sahiptir. Hekim raporuyla gerekli görülmesi hâlinde daha hafif işlerde görevlendirilir ve bu nedenle ücretlerinde herhangi bir kesinti yapılamaz.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18., 20. ve 21. maddeleri uyarınca, iş güvencesi hükümlerine tabi kadın çalışanlar bakımından, hamilelik, doğum veya annelik izni nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi geçerli bir fesih sebebi oluşturmaz. Bu tür bir fesih hâlinde çalışan, işe iade davası açabileceği gibi mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmesi durumunda, işe başlatılmadığı takdirde işe başlatmama tazminatına boşta geçen süreye ilişkin ücrete ve diğer parasal haklara hak kazanabilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesi ile Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik uyarınca, gebe, yeni doğum yapmış veya emziren çalışanın günlük çalışma süresi yedi buçuk saati geçemez; bu dönemde söz konusu çalışanlara fazla çalışma da yaptırılamaz.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 73. maddesi ile Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmelik uyarınca, gece vardiyasına ilişkin olarak kadın çalışanların çalışma süresi yedi buçuk saatle sınırlıdır. İşveren, kadın çalışanın gece postasında çalışmaya başlayabilmesi için öncesinde sağlık raporu almakla ve çalışma süresi boyunca periyodik sağlık muayenelerini düzenli biçimde yaptırmakla yükümlüdür. Gebelik tespitinden doğuma kadar ve doğumun ardından bir yıl boyunca kadınlar gece vardiyasında çalıştırılamaz. Emzirme döneminde olan kadınlar için ise bu süre işyeri hekiminden alınan rapor ile altı ay daha uzatılabilir.

Doğum İzni

Yeni düzenlemeyle doğum sonrası analık izni süresi 8 haftadan 16 haftaya uzatılmıştır. Doğum öncesi 8 hafta ile birleştiğinde toplam analık izni süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmıştır. Çoğul gebeliklerde (ikiz, üçüz gibi) bu sürenin 26 haftaya kadar çıkabilmesi mümkün olup kadın çalışanın sağlık durumu uygunsa ve doktor raporu ile onaylanırsa doğuma 2 hafta kalana kadar çalışmaya devam edebilir.

Kadın işçilerin doğum öncesi ve sonrası izinleri kullandıktan sonra 6 aya kadar ücretsiz izin kullanmaları mümkündür. 

Yarı Zamanlı Çalışma

Doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren talep edilmesi halinde belirli şartların sağlanması durumunda birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar yarı zamanlı çalışma kapsamında ücretsiz izin kullanılabilir. Çoğul durum halinde bu sürelere otuzar gün eklenip, çocuğun engelli doğması durumunda ise bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanacaktır.

Not: Yarı zamanlı çalışmaya geçildiğinde ayrıca süt izninden faydalanılması mümkün değildir.

Kısmi Süreli Çalışma

Doğum sonrası analık izninin bitiminin ardından en az 1 ay önce işverene yazılı bildirimde bulunma şartıyla kadın çalışanların kısmi süreli çalışmaya geçmeleri mümkündür. Bu sürenin çocuğun ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ay başına kadar sürmesi mümkündür. İşveren kısmi süreli çalışma talebini kabul etmek zorunda olup burada yarı zamanlı çalışmadan farklı olarak sadece çalışılan sürenin ücreti işverence ödenecek olup çalışılmayan süreler için herhangi bir ödenek alınmayacaktır.

Not: Kısmi süreli çalışmaya geçildikten sonra süre sonunu beklemeden tam zamanlı çalışmaya geçilmesi mümkündür ancak bu durumda aynı çocuk için tekrar kısmi süreli çalışmaya geçilmesi mümkün değildir.

Emzirme Odası ve Yurt Açma Zorunluluğu

100-150 kadın çalışanı olan işyerlerinde emziren çalışanların çocuklarını emzirmeleri için işveren tarafından, çalışma yerlerinden ayrı ve işyerine en çok 250 metre uzaklıkta bir emzirme odasının kurulması zorunludur.

150’den çok kadın çalışanı olan işyerlerinde, 0-6 yaş çocukların bırakılması, bakımı ve emziren çalışanların çocuklarını emzirmeleri için işveren tarafından, çalışma yerlerinden ayrı ve işyerine yakın bir yurdun kurulması zorunludur. Yurt işyerine 250 metreden daha uzaksa işveren taşıt sağlamakla yükümlüdür.

Süt İzni

Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır. Süt izni ücretli bir izin olup, işçi bu sürede çalışmasa dahi ücretinde bir kesinti yapılmamaktadır. 

Saygılarımızla…